03:09 ICT Thứ năm, 25/04/2019

Trang nhất » Tin Tức » Viết về Trường xưa

Nhớ về thưở ấu thời

Thứ năm - 24/09/2015 08:50
Những lời dạo đức đó vẫn như văng vẳng bên tai tôi khiến tôi khi nào cũng Hiền Lành (đó là nhận xét của tất cả mọi người về tôi trong suốt mấy chục năm nay) mặc dầu có người thân của tôi đã than van: Thật thà thì thua thiệt nhưng tôi vẫn tin là Ông Trời Có Mắt và những phú quí vinh hoa ở đời chỉ là phù du hư ảo, mình sống không phải chỉ cho cuộc sống hôm nay mà cho cõi Vĩnh Hằng miên viễn.

Lời ngỏ: Ngày 15-9 2015, tôi dự kỉ niệm 82 năm thành lập trường Thiên Hựu, gặp các nữ tu, cha cố và các bạn Công giáo tại ngôi Nhà Thờ. Cả 1 kỉ niệm thời nhỏ hiện ra trong trí tôi nên tôi gởi đến quí vị bài viết này. Vì viết theo trí nhớ, không tra cứu sách vở nên chắc có nhiều chi tiết không chính xác, mong quí vị đính chính cho (chẳng hạn bài viết trước tôi viết cha Very sau anh Dũng sửa lại là Viry (cám ơn anh Dũng) 
Bài viết chia làm 2 phần 
- Kỉ niệm về thầy và bạn tại JD và Thiên Hựu 
- Ảnh hưởng của những bài giảng Đạo lý đối với cuộc đời tôi. 


A- Kỉ niệm về thầy và và bạn 
1..Nk 50-51; Tôi học lớp năm (lớp 1 ngày nay) tại trường tiểu học Phú Xuân (Chợ Cống đi về 1 đoạn 500m). Trường nằm ngay mặt tiền đường Nguyễn Lộ Trạch ngày nay còn phía sau là sông Như Ý. Hồi đó vùng này thiếu an ninh nhất là bên kia sông, Pháp thỉnh thoảng đi hành quân và hai bên đụng độ luôn đạn bắn veo veo quá dễ sợ. Vì vậy qua Nk sau ba tôi không cho anh tôi và tôi học đó nữa. Anh Nghĩa tôi thì lên học trường Thiện Hựu (lớp 7e tức là lớp năm ngày nay, cuối năm thi Rime (tiểu học ). còn tôi thì học JD 

2. NK 51-52: Vì tôi đã học lớp năm rồi nên tôi và vài người bạn được xếp vào lớp năm B (tức là lớp tư) trong khi Lê Khắc Huy thì học lớp năm A. Số nam sinh rất ít chỉ năm sáu người chi đó học chung với vài chục nữ sinh ( năm A và năm B lẫn lộn). Loay hoay làm sao không biết mà sau này tôi lại đậu Tú tài sau anh Huy 1 năm (anh Huy khóa QH 59-62 còn tôi thì 60-63.). Sau anh Huydu học Canada đậu tiến sĩ về dạy Phú Thọ và có ra Huế dạy nữa.  Hiện giờ anh ở Mỹ, làm chủ tich ái hữu QH ở Cali, thích hoạt động đoàn thể và viết văn (có viết 2 bài hồi ký nói về quãng thời gian anh học ở Huế và Canada). Năm ngoái anh có liên lạc với tôi. 
Theo lời nhận xét của ba má tôi thì hồi đó tôi khá dễ thương, tròn trĩnh, mủm mỉm nên được các Xơ chọn đóng vai Boulanger trong 1 vở nhạc kịch trình diễn cuối năm. Đó là 1 bài hát bằng tiếng Pháp mô tả các ngành nghề trong xã hội: thợ may, thợ mộc, thợ bánh mỳ, thầy giáo thầy thuốc..……Bài hát đến tên nghề nào thì nhân vật đó xuất hiện ra sân khấu cúi chào và đứng 1 lúc để nghe lời ca nói về công việc của minh (chẳng hạn nghề làm bánh thì thức dậy từ sớm, dồi bột, nướng bánh và phân phát đến khách hàng..). Xong, diễn viên tiến đến chỗ của mình và làm bộ thực hiện các động tác của nghề. Cứ thế khi đông đủ rồi thì tất cả nắm tay nhau trong khi bài hát vang lên ca tụng, nghề nào cũng quí cũng cần thiết cho xã hội. Đại khái là thế và vì tôi rất dễ thương (đội cái mũ trắng thật cao, mình khoác áo dài trắng) nên các bạn ba má tôi đều khen lắm và từ đó mỗi lần đên nhà họ đều gọi tôi là thằng Boulanger. 
Hồi đó tôi cũng khá dạn dĩ, Xơ lớp ba tuy không dạy tôi nhưng thương tôi lắm, ra chơi cứ trò chuyện luôn. Một hôm Xơ giảng tôi nghe Về Thiên Chúa và bảo Chúa ở khắp mọi nơi cho nên mình làm gì Chúa cũng biết để khen thưởng hoặc quở phạt. Tôi về nói lại với ba tôi và hỏi nếu Chúa ở khắp mọi nơi thì ngoài đường cũng có Chúa thế thì auto nó ‘đằng ‘ Chúa làm sao? Ba tôi cười và nói thì con lên hỏi Xơ đi. Tôi lên hỏi thì Xơ bảo Chúa vô hình giống như gió nên không thể chết được … 
Qua niên khóa sau thì trường JD không nhận nam sinh nữa do đó bọn tôi phải đi trường khác. Lê Khắc Huy thì qua trường Ông BỘ Mẫn (ở đường Trần quang Khải ngày nay ) còn tôi thì lên học Thiên Hựu để cùng đi học với anh Nghĩa của tôi (lúc đó lên 6e, bạn rất thân với anh Nguyễn Xuân Hồng và anh Vĩnh Hữu(con cậu ruột ) 

3.NK 52-53,53-54, 54-55: Tôi học lơp 9e 8e và 7e (lớp năm ngày nay cuối năm thi RIME, tức là bằng Tiểu học ). Bạn thời này còn nhớ vài người Đinh HữuTâm, Nguyễn Đình Thọ (con thầy Nguyễn Đình Hàm), anh này du học Pháp đậu tiến sĩ và ở bên đó luôn. Cách đây 16 năm có về Huế và đến thăm tôi nay mất liên lạc ;Thái Văn Cẩn, du học Mỹ đậu Phd và trước 75 có về dạy Cao học tại Đại học Khoa học Huế. Nhà anh ở đường Hàng Me thường xuống nhà tôi chơi luôn, rất thân, cách đây 12 năm về Huế ở khách san Morin có mời vợ chồng tôi và cháu Bích Châu lên ăn buffet tối,hiện giờ vẫn còn Mail qua về 
Hồi tôi học, cha Viry làm Hiệu trưởng (hồi đó gọi là Giám đốc). Cha cao lênh khênh, khi nào cũng nói tiếng Pháp, tánh nghiêm khắc và độc đoán. Gia đình tôi có 1 kỉ niệm về cha mà tôi nhớ mãi. 
Trường Thiên Hựu tuy là trường tư nhưng rất có uy tín, con các vị quyền thế đều vào đó học như anh Nguyễn Đôn Phú (con ông Nguyễn Đôn Duyến, thủ hiếnTrung Việt) Hà Thúc Tầm+Hà Thúc Chước (con tỉnh trưởng Hà Thúc Luyện) rồi con các thương gia, chủ sở, giám đốc ..nhiều lắm... Bởi thế kỷ luật rất nghiêm, trị thẳng tay chẳng nể nang gì cả nhất là thời cha Viry. Bây giờ việc học trường tư mà thì vào trường công là một chuyện rất thường (nếu hỏng thì về lại có sao đâu ?). Thế nhưng đối với cha Viry thì không thế. 
Khoản năm 50 gì đó trường Lycee (ở vị trí trường Lê Lợi ngày nay) có tổ chức thi tuyển 1 số học sinh. Anh trưởng của tôi (sinh 1934) lén ba tôi nộp đơn thi vào để đỡ gánh nặng cho gia đình. Chẳng may thi rớt, cha Viry bèn đuổi học, ba tôi lên xin thế nào cũng không được. Cha bảo:Nó đã muốn rời trường thì cho rời luôn. Ba tôi về nhà vò đầu bức tai la anh tôi quá trời, sau phải xin vào học Pellerin. 
Vào khoản tháng 3-1955 thì xảy ra vụ lộn xộn (cũng vì tình hình chính trị bên ngoài: Pháp thất thế sắp bị Mỹ hất cẳng, Ngô đình Diệm chuẩn bi thay thế Bảo Đại ) vì cha Viry đuổi học anh họ tôi là anh Vĩnh Hữu (có tội là bắt chước ngoài xã hội mà viết trên bảng câu Đả đảo thực dân Pháp,chẳng may cha Viry đi ngang, liền đuổi học ngay) nên học sinh bãi khóa kéo dài mấy ngày và cha phải nhượng bộ. Ông Thủ Hiến Nguyễn Đôn Duyến phải xuống hòa giải. 
Qua Nk sau thì anh em tôi không học Thiên Hựu nữa mà qua Bồ Đề sau đó vào Nguyễn Tri Phương rồi Quốc Học 

B. Ảnh hưởng của những năm học đầu đời 

Thành thật mà nói về kiến thức thì tôi chẳng có ấn tượng gì nhưng về đạo lý, thì tôi lại chịu ảnh hưởng sâu đậm, hồi đó cả hai trường đều chú trọng đến việc dạy giáo lý (mỗi tuần có hai giờ Giáo lý) ngày nào cũng đọc kinh hai ba lần (vào lớp, ra chơi, ra về) chưa kể các xơ, các chú thường gặp riêng học sinh để giảng đạo. Tôi thì vẫn theo Phật (vì mẹ tôi là Phật tử thuần thành, các cậu tôi cũng thế) nhưng những lời khuyên về đạo đức lại ảnh hưởng trên cuộc đời tôi rất sâu đậm. 
Tôi tin mình làm việc gì dù kín đáo đến đâu cũng không giấu được ai (Chúa biết hết) nên rất thận trọng trong cách cư xử, việc làm. 
Bài giảng của Chúa trên núi và một số lời trong Kinh Thánh, tôi thuộc nằm lòng và là phương châm trong cuộc sống hàng ngày của tôi. 
Phước cho những kẻ…vì… 
Sao người không thấy cái sà trong mắt người mà lại thấy cái rác trong mắt kẻ khác? 
Hãy tha thứ để được tha thứ 
Xin Cha cho con hàng ngày dùng đủ… 
Vì thế suốt đời tôi ăn ở hiền lành đế mong được phước, không làm điều gì trái đạo đức, thẹn với lương tâm. 
Đó là ảnh hưởng của hai ngôi trường đó trên cuộc sống sau này của tôi (hơn 60 năm sau ) và đến tận bây giờ. 
Tuy là Phật giáo nhưng những lời dạy trong Kinh Thánh tôi vẫn còn nhớ đến tận ngày nay 

Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày, và tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con. Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi mọi sự dữ. Amen. 

Phước cho những kẻ có lòng khó khăn, vì nước thiên đàng là của những kẻ ấy! 
4. Phước cho những kẻ than khóc, vì sẽ được yên ủi! 
5. Phước cho những kẻ nhu mì, vì sẽ hưởng được đất! 
6. Phước cho những kẻ đói khát sự công bình, vì sẽ được no đủ! 

Các ngươi có nghe lời phán cho người xưa rằng: Ngươi chớ giết ai; và rằng: Hễ ai giết người thì đáng bị tòa án xử đoán. 
22 Song ta phán cho các ngươi: Hễ ai giận anh em mình thì đáng bị tòa án xử đoán; ai mắng anh em mình là đồ điên, thì đáng bị lửa địa ngục hình phạt. 
23 Ây vậy, nếu khi nào ngươi đem dâng của lễ nơi bàn thờ, mà nhớ lại anh em có điều gì nghịch cùng mình, 
24 thì hãy để của lễ trước bàn thờ, trở về giảng hòa với anh em trước đã; rồi hãy đến dâng của lễ 
Các ngươi có nghe lời phán rằng: Mắt đền mắt, răng đền răng. 
39 Song ta bảo các ngươi, đừng chống cự kẻ dữ. Trái lại, nếu ai vả má bên hữu ngươi, hãy đưa má bên kia cho họ luôn; 
40 nếu ai muốn kiện ngươi đặng lột cái áo vắn, hãy để họ lấy luôn cái áo dài nữa; 
Những lời dạo đức đó vẫn như văng vẳng bên tai tôi khiến tôi khi nào cũng Hiền Lành (đó là nhận xét của tất cả mọi người về tôi trong suốt mấy chục năm nay) mặc dầu có người thân của tôi đã than van: Thật thà thì thua thiệt nhưng tôi vẫn tin là Ông Trời Có Mắt và những phú quí vinh hoa ở đời chỉ là phù du hư ảo, mình sống không phải chỉ cho cuộc sống hôm nay mà cho cõi Vĩnh Hằng miên viễn. 

TB : Anh Dũng có hỏi tôi chữ Hán đó nghĩa là gì? xin thưa chữ đó đọc là Hựu hoặc Hữu đều được (hai cách đọc) có nghĩa là giúp đỡ, che chở…Thiên Hựu nghĩa là được Chúa giúp đỡ, che chở chứ không phải là có Trời.(có Chúa) 

Anh Mai Đông. Qua bài viết của anh, tôi thấy chắc anh với tôi cùng một lứa, tiếc là không biết nhau. Chẳng hay sau nàyanh học ở đâu? làm gì? Hiện giờ ở đâu /nếu ở Huế thì cho tôi địa chỉ để đến thăm, trò chuyện. 
Tôi xin bổ túc đôi điều về bài viết của anh 
-Đường tôi ở lúc trước là đường Chợ Cống (bây giờ là Nguyễn Công Trứ) chỉ dài co 500m bắt đầu từ múi Đập Đá đến Chợ Cống, còn đường Bà Triệu hiện nay hồi đó là đường đất đá gồ ghề, có tên là đường Ngã Bảy . 
-Những bạn học cũ anh nêu tên thì tôi chỉ biết có Phạm văn Dũng (mới quen 2 năm nay) và Trần Tiễn Sum (không liên lạc nên chưa chắc anh ta đã nhớ tôi ) 
-Trường Lê Lợi ngày nay lúc trước là trường Lycee Chaigneau (trung học) còn Tiểu học là Ecole francais primaire ở đường Lương Thế Vinh ngày nay. Đây là hai trường công lập của Pháp chỉ nhận con Pháp và 1 ít người Viêt. Anh học Pellerin mà qua Chaigneau chắc là để học trung học (lớp 6e) qua 1 kỳ thi tuyển. Còn vì sao đang học công lập sung sướng thế lại qua Thiên Hựu. Đó là vì khi Tổng thống Diệm hất cẳng Pháp, thì lẽ dĩ nhiên các công chức Pháp đều về nước hết và các công sở, trường học (công lập) đều phải giao lại cho chính phủ VN. Trường Lycee Chaigneau thành trường tiểu học Lê Lợi vì thế các học sinh cũ phải qua Thiên Hựu. 
-Anh đậu hạng Bình là quá giỏi, hiếm có lắm (vào năm 62) ban C tôi người xuất sắc nhât chỉ được Bình thứ thôi (anh Thân Trọng Sơn)

Tác giả bài viết: Tran Cong Tin

Nguồn tin: Cựu Học Sinh Thiên Hựu

Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn